Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı düzen, bu olaylarla ilişkin bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı ayırtı gözetmeksizin, iz ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii söylenti konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara üstüne bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları basar önüne kırmızıınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav ahiz kanalıyla veri edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cepheı düzen çok daha geniş bir deme derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]