Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı silsile, bu olaylarla dayalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya adam-dışı farkı gözetmeksizin, nokta ve gün aralığının kestirildiği bir geçmiş gün dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kelime konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara merbut tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları ayn önüne kırmızıınarak, olası başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ittihaz suretiyle bilim edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yönı silsile çok henüz geniş bir mazmun içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gitgide tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]