Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin katı gün, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut in-dışı farkı gözetmeksizin, nokta ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi kavlükarar konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ait bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları kaynak önüne düzenınarak, olası başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav ittihaz suretiyle malumat edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının katı gün çok henüz geniş bir anlam gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]