Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cenahı keşik, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem evladı-dışı farkı gözetmeksizin, önem ve vakit aralığının kestirildiği bir geçmiş vakit dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her vadiın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini alay konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişik tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları nazar önüne hileınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan yaşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava ahiz suretiyle malumat edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cenahı keşik çok elan geniş bir deme derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca tedricen tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]