Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin üstı aralık, bu olaylarla alakadar bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya ölümlü-dışı başkalıkı gözetmeksizin, makam ve dem aralığının kestirildiği bir geçmiş dem dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her kayranın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli hanek konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilgili tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları ayn önüne allıkınarak, olabilir olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz evetşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen alıntı aracılığıyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının üstı aralık çok henüz geniş bir fehva hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]