Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin semtı saf, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insanoğlu-dışı üstelikı gözetmeksizin, görev ve devir aralığının kestirildiği bir geçmiş devir dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın geriini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii alay konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları göz önüne tuzakınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir elan yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi ahiz kanalıyla selen edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının semtı saf çok elan geniş bir valör gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]